Alle reclame, of toch maar niet.

Column voor Team Alrec Magazine, het periodiek voor Alrec In-Store BV. 

Alle reclame. Of toch maar niet? Zoals de meeste collega’s wel zullen weten is de naam van ons bedrijf Alrec een samentrekking van de woorden ‘Alle Reclame’. Maar voor de taalliefhebbers onder ons is het prettig dat we ons niet met alle soorten reclame bezighouden, al zou dat voor het vullen van de kassa misschien beter zijn. Er wordt nogal wat lelijkheid over ons uitgestort als het om reclame gaat. 

 Slechte, irritante, lelijke, onzinnige en onbegrijpelijke reclame is van alle tijden, soms lijkt alles mogelijk te zijn wanneer het om reclame-uitingen gaat. Of het nu bedacht is door een creatieve medewerker in het magazijn of een duurbetaalde reclamejongen met de hippie bril in een kek Italiaans maatpak, er is heel veel tenenkrommend materiaal in de wereld van de consumenten terecht gekomen. 

Wat te denken van de zogenaamde middenstandsrijm dat al eeuwenlang in advertenties in dagbladen stond en nog op bedrijfspanden prijkt. Alles wordt door de middenstanders uit de kast gehaald om hun waar aan te prijzen, om bekendheid te verspreiden en veel producten naar de klanten te krijgen. 

De meest bekende middenstandsrijm is wel de slogan van een Haagse banketbakkerij; ‘Geen gelul, gebak van Krul’. Of het chique Maison Krul, gevestigd in een prachtig Jugendstil pand aan de het Haagse Noordeinde, de volkse slogan zelf gevoerd heeft mag betwijfeld worden. Het publiek zal het voortreffelijke gebak wel geëerd hebben met een onvergetelijke slogan. De tearoom is overigens in 1970 al gesloten.

   

Dit soort volkspoëzie is door veel middenstanders gebruikt in dagbladen en op gevels. Een Groningse schoenenhandel adverteerde met: ‘Veel Schoen Voor Weinig Poen’. Een Tilburgse drogisterij durfde het aan om de in de jaren vijftig een gewaagde reclamerijm te voeren met ‘Drop voor het keeltje en Durex voor het steeltje’. Het volk rijmde er vrolijk op los, desnoods in een kromrijm als: ‘Het is weer sale – dus twee hale, één betale.’ Maar niet alleen de amateurpoëten rijmde een slogan aaneen, ook een gewaardeerd schrijver als Willem Elsschot kreeg middenstandsrijm opdrachten, hopelijk met wat meer taalkundige kwaliteit. 

Tegenwoordig wordt het bedenken van reclameteksten voornamelijk aan de professionals overgelaten. Of dat ook heel veel beter is kun je betwisten. De moderne reclamebureaus overvoeren de consument met de meest weerzinwekkende onzin waar een gewoon mens niet eens aan durft te denken. Neem nou de onzin die bedacht is om ons een shampoo en douchegel aan te smeren. Zo is er shampoo voor ‘normaal’ haar, alsof er ook abnormaal haar zou zijn. En is er shampoo voor ‘Elk haartype’, die werkt dus blijkbaar voor zowel futloos als voor heel energiek haar. Ik zie ze vaak lopen, collega’s die helaas behept zijn met enorm futloos haar, zielig gewoon. Blijkbaar nog niet de juiste shampoo gevonden. En dan de ‘Iedere dag shampoo’, hoezo iedere dag? Is er ook shampoo voor degene die alleen op zaterdag hun haar wassen? Nog nooit een ‘Alleen zaterdag shampoo’ in de schappen gezien. 

 Soms schaam je je gewoon voor je haar wanneer je een fles shampoo af moet rekenen. Die kassière zal wel denken, daar heb je weer zo’n loser met ‘droog’, ‘beschadigd’, ‘dunner wordend’, ‘dof’, of ‘slap en futloos’ haar. Er is geen shampoo met positieve kritiek blijkbaar, voor bijvoorbeeld ‘mooi’, ‘gezellig’, of desnoods ‘grappig’ haar. 

Andrélon is minder streng geworden, ze verkopen nu shampoo voor ‘eigenwijs en pluizig’ haar. Nee, gelukkig kunnen we nu elke dag yoghurt proteïnen in ons haar smeren. 

En je hele gemoedstoestand lijkt geregeld te kunnen worden door het kiezen van de juiste douchegel. Kies je 'Bourgeois Paris' dan kan je rekenen op ‘teder geluk’. Nooit meer naar hulpgroepen, psychiaters of lezen in zelfhulpboekjes uit de bieb, gewoon een goeie douchegel kiezen. 

Wie wordt er nou niet blij van de ‘Intrigerende geur van honing en Maanorchideeën’ van Fa Royal Gelly. Ben je hyper, last van ADHD, ongeduldig of anderszins geen rust in je lichaam? Eigen schuld, had je maar met Palmolive Calming moeten douchen. Want de ‘rijk, fluweelzachte formule streelt je huid, en laat haar glad en verzacht aanvoelen’, en is nog dermatologisch getest ook. Nooit staat de uitslag van de test erbij overigens. Zoiets als “We hebben dit dermatologisch getest en u krijgt uitslag zodra u het gebruikt”. 

De groente-, en fruitboeren varen wel bij de douchegels als je leest waar je jezelf allemaal mee inzeept. Een kleine greep uit de fruitmand; granaatappel, komkommer, hibiscus, veenbes, perzik, magnolia, lychee, cacaoboon, en meloen. Bij Dove Go Fresh krijg je er nog een ‘Explosie van frisheid, een waterval van hydraterende bubbels en het sprankelende fruitige parfum van nectarine en witte gember’ bij. Vooral de magie van extracten maakt de mens beter dan zeg een twintig jaar geleden toen we dit allemaal nog niet hadden. Zo is er ‘zijdeextract, parelextract, perzikextract, rodebessenextract, groenethee-extract, en limoenenextract’, geen wonder dat we nu veel langer leven. En wat te denken van al die ‘Himalaya-mineralen’ van Axe Rise Up, geen wonder dat die sherpa’s zo gezond zijn en met alle gemak die berg op lopen. Die gasten gaan smiddags gewoon weer thuis bij moeders eten terwijl westerse beklimmers een basiskamp moeten opslaan. 

Er is nu zelfs hoop voor de wat minder aantrekkelijke puberjongen met herrie in de hormoonhuishouding. Gewoon douchen met een ‘stimulerende mix van guave-, en vulkaanmineralen’ die te vinden zijn in de Axe Boost en voor je het weet ‘haal je de ondeugende kant van elk meisje naar boven’. En waar was Axe zo’n dertig jaar geleden?